Vaginale laser na borstkanker: een niet-bewezen effect

Soms wordt een vaginale laser gebruikt om de urogenitale symptomen te verlichten van vrouwen die een aromataseremmer krijgen wegens borstkanker. Maar hoe goed werkt die eigenlijk? In een secundaire analyse van de gerandomiseerde LIGHT-studie, die in oktober 2026 is gepubliceerd in JAMA Network Open, had een gefractioneerde CO₂-laser na een follow-up van 12 maanden geen beter effect dan een nepbehandeling.

Het urogenitale syndroom van de menopauze kan bijzonder uitgesproken zijn bij vrouwen die een aromataseremmer krijgen wegens borstkanker. Droge vagina, dyspareunie en seksuele problemen hebben negatieve invloed op hun levenskwaliteit, en niet alle vrouwen komen in aanmerking voor een hormoontherapie.

Een niet-hormonaal alternatief is de gefractioneerde vaginale CO₂-laser. Gezien echter het beperkte aantal vergelijkende studies is er discussie over de werkzaamheid ervan.

De lasertherapie is helemaal niet beter na 12 maanden

De LIGHT-studie is een gerandomiseerde, dubbelblinde studie uitgevoerd bij 84 vrouwen met een urogenitaal syndroom van de menopauze met o.a. dyspareunie die werden behandeld met een aromataseremmer. De vrouwen hebben vijf maandelijkse sessies van een gefractioneerde CO₂-laser of een neplaser gekregen. Alle vrouwen kregen tevens niet-hormonale behandelingen zoals vaginale vochtinbrengende en glijmiddelen en een vibrator. 67 patiënten werden gedurende 12 maanden geëvalueerd. Tijdens de follow-up is geen enkele ernstige bijwerking gerapporteerd.

Er is geen significant verschil in seksuele functie, dyspareunie en parameters van vaginale gezondheid vastgesteld. De seksuele functie werd beoordeeld naar de Female Sexual Function Index (FSFI). Die verbeterde in beide groepen: gemiddelde stijging van de FSFI-score met ongeveer 4,5 punten. Die verbetering kan dus niet specifiek aan de lasertherapie worden toegeschreven.

Welke plaats in de klinische praktijk?

De studie pleit dus zeker niet voor stelselmatig gebruik van een vaginale laser bij vrouwen die een aromataseremmer krijgen. Vaginale vochtinbrengende en glijmiddelen zijn een eerstelijnstherapie, die dient te worden aangepast volgens de ernst van de symptomen en de weerslag ervan op het seksuele leven.

De verbetering, die in beide groepen werd waargenomen, zou ten dele kunnen worden verklaard door de niet-hormonale behandelingen en de begeleiding die tijdens de studie werd voorzien. Aangezien de studie is uitgevoerd in één centrum bij een beperkt aantal proefpersonen, is echter verder onderzoek nodig voor vaginale lasertherapie eventueel kan worden aanbevolen in de gewone praktijk.