Detectie van adenomen bij colorectale kanker: met of zonder AI?
Het detectiepercentage van adenomen is een relevant criterium van de kwaliteit van een colonoscopie bij de preventie van colorectale kanker. Dat percentage blijkt echter te verschillen van arts tot arts en zelfs volgens het uur van de dag. Kan artificiële intelligentie de detectie van adenomen verhogen? Daar bestaat geen eensgezindheid over in de literatuur.
De vorsers hebben een monocentrisch, retrospectief observatieonderzoek1 uitgevoerd van de colonoscopieën die tussen oktober 2021 en augustus 2022 waren uitgevoerd zonder AI, en de colonoscopieën die tussen november 2022 en september 2023 zijn uitgevoerd met de hulp van AI in real time.
De onderzoeken waren uitgevoerd door zes ervaren endoscopisten. Het primaire eindpunt was het adenoomdetectiepercentage. Secundaire eindpunten waren het detectiepercentage van poliepen, geschulpte sessiele poliepen, gevorderde adenomen en kankers. De vorsers hebben een specifieke analyse uitgevoerd bij de patiënten met een positieve immunologische fecaaloccultbloedtest.
AI performant voor kleine tot middelgrote letsels
In het totaal betrof het 1.626 colonoscopieën, waarvan er 774 waren geanalyseerd zonder AI en 852 met. Het adenoomdetectiepercentage was hoger met AI (37,1% vs. 32,2%, RR = 1,15, p=0,043). Het verschil was het grootst wat de detectie van geschulpte sessiele poliepen betreft (6,2% vs. 3,4%, RR= 1,85, p < 0,01), en bij de detectie van kleine letsels < 5 mm (29,3 % vs. 23,1%, RR= 1,27, p< 0,01) en letsels van 5-10 mm (28,1% vs. 20,5%, RR= 1,37, p< 0,01).
Met AI werden vaker laaggradige dysplastische letsels ontdekt (34,4% vs. 27,3%, RR = 1,26, p < 0,01). Er is geen verschil in detectie van gevorderde adenomen (15,3% vs. 13,7%) of kanker vastgesteld. In de groep met een positieve immunologische occultbloedtest (n = 238) was het gemiddelde aantal poliepen dat werd ontdekt bij colonoscopie, hoger met AI (1,88 vs. 1,36).
Er was echter geen significant verschil in het detectiepercentage van adenomen of poliepen. Bij de zes endoscopisten bedroeg het adenoomdetectiepercentage 21,3% tot 38,9% zonder en 19,7% tot 56,1% met AI. Bij vijf van de zes endoscopisten was het adenoomdetectiepercentage hoger met AI (12-74% hoger). Slechts bij één endoscopist was het verschil statistisch significant (46,8% vs. 26,7%, RR = 1,74, p< 0,01).
AI verbetert de kwaliteit
Een AI-geassisteerde colonoscopie resulteerde in een hoger detectiepercentage van poliepen en vooral dan van kleine en gekartelde poliepen, waardoor het detectiepercentage dat wordt aanbevolen door de wetenschappelijke verenigingen, werd bereikt.2 Die conclusie spoort met die van een meta-analyse3, die ook concludeert dat AI het adenoomdetectiepercentage verhoogt.
Eén studie heeft het nut van AI op verschillende tijdstippen van de dag geëvalueerd. Met AI kan je dus de kwaliteit hoog houden gedurende de hele dag.4 Er zijn meerdere softwareprogramma’s in de handel te verkrijgen. AI zou kosteneffectief5 zijn bij de preventie van colorectale kanker. Dat alles pleit voor implementering van AI bij colonoscopische screening op colorectale kanker.
Referenties:
1.Jia Z, et al. JFHOD 2026;#P.011
2.Gupta S, et al. Recommendations for Follow-Up After Colonoscopy and Polypectomy: A Consensus Update by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastrointest Endosc 2020 Mar;91(3):463-485.e5.
3.Shaukat A, et al. Computer-Aided Detection Improves Adenomas per Colonoscopy for Screening and Surveillance Colonoscopy: A Randomized Trial. Gastroenterology 2022;163:732-41.
4.Lu Z, et al. Assessment of the Role of Artificial Intelligence in the Association Between Time of Day and ColonoscopyQuality. JAMA Netw Open 2023 Jan 3;6(1):e2253840.
5.Areia M, et al. Cost-effectiveness of artificial intelligence for screening colonoscopy: a modelling study. Lancet Digit Health 2022;4(6):e436-e444.
