Editoriaal
Elk kind verdient maximaal bescherming
In 2024 openden de zes Vertrouwenscentra Kindermishandeling (VK) in Vlaanderen en Brussel 7.501 dossiers. In totaal hadden deze dossiers betrekking op 10.913 kinderen. Schokkende aantallen, die volgens de vertrouwenscentra nog maar het topje van de ijsberg zijn van het totaal aantal kinderen dat kindermishandeling meemaakt in Vlaanderen of Brussel. Om het even op scherp te zetten: in elke klas in Vlaanderen zitten er gemiddeld twee kinderen die in onveiligheid opgroeien.
Het aantal slachtoffers neemt jaar na jaar toe. Bij kindermishandeling denken we in eerste instantie meestal aan fysiek geweld. Dat blijft ook de vaakst voorkomende vorm van mishandeling. De vertrouwenscentra zien de laatste jaren echter een schrikbarende toename van het aantal meldingen over emotionele mishandeling en verwaarlozing. De voorbije acht jaar is er sprake van een toename met maar liefst 41%. In 2024 ging het om 2.147 meldingen.
Veel problematische situaties blijven echter onder de radar. Het volstaat om naar buitenlandse cijfers te kijken om tot die conclusie te komen. Nederland (17 miljoen inwoners tegenover 12 miljoen in België) registreerde 67.030 meldingen van kindermishandeling in 2024. Ook de cijfers in andere buurlanden als Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn verontrustend.
'Het belang van het kind is steeds prioritair.'
Artsen – en dan met name kinderartsen en huisartsen – spelen een cruciale rol in de opsporing van kindermishandeling en verwaarlozing. Zij zijn vaak een bevoorrechte getuige die als eerste de gevolgen van mishandeling of verwaarlozing waarnemen. Het plaatst hen in een schijnbaar moeilijke situatie waarin gekozen moet worden tussen de vertrouwensrelatie met de ouders en het belang van het kind. Eigenlijk zou dat nooit een dilemma mogen opleveren. Het belang van het kind is steeds prioritair.
In het jaarverslag van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling en het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling (VECK) geeft een huisarts aan hoe een klein gesprek soms een groot verschil kan maken. Hij bracht tijdens een raadpleging het gesprek op de effecten van jeugdervaringen op het stress-systeem van zijn patiënt. Dat maakte het mogelijk om zijn gedrag tegenover zijn dochtertje te begrijpen, te benoemen en te veranderen. Nog zo’n eenvoudige manier om het gesprek aan te gaan wanneer de arts een vermoeden van mishandeling of verwaarlozing heeft: wanneer er bepaalde medicatie wordt gevraagd, steeds informeren naar de kinderen.
In deze AK Specialist Update laten we kinderpsychiater Inge Vanderstraete en rechter Nicole Caluwé aan het woord. Zij geven u handvatten om deze problematiek aan te pakken. Steeds met het belang van het kind in het achterhoofd.
