Factcheck door Gezondheid en Wetenschap
Wees voorzichtig met melatonine voor kinderen met slaapproblemen
Melatoninesupplementen kunnen nuttig zijn bij de aanpak van slaapproblemen bij kinderen met neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. Maar ze worden ook meer en meer gebruikt door ouders om kindjes die verder gezond zijn beter te doen slapen. Dat meldt een kinderarts, die zich afvraagt of dat wel veilig is.
Waar komt dit nieuws vandaan?
Een kinderarts liet ons weten dat het hem opvalt dat steeds meer jonge ouders naar melatonine grijpen om hun kindje beter te doen slapen. Dat doen ze met het idee ‘baat het niet, schaadt het niet’, maar daarover heeft hij zijn twijfels.(1) Voor kinderen met slaapproblemen is een goede slaaphygiëne altijd het beste. Zorgen voor structuur en rust, geen andere prikkels en een kamer die goed verduisterd, goed verlucht en niet te warm is. Maar soms weten ouders zich geen raad en grijpen ze naar melatoninesupplementen, die zonder voorschrift verkrijgbaar zijn in de apotheek.
Melatonine is een lichaamseigen hormoon. Het speelt een rol bij het regelen van het dag-nachtritme en het synchroniseren van de slaap-waakcyclus. Melatonine wordt bijvoorbeeld gebruikt voor de behandeling van een jetlag bij volwassenen. Melatoninesupplementen kunnen inderdaad nuttig zijn bij kinderen met neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. Die kinderen hebben vaker slaapproblemen, die soms te wijten zijn aan een verstoord dag-nachtritme. Voor die groep kinderen is melatonine onderzocht. Het supplement laat hen beter inslapen en verbetert ook de totale slaapduur op korte termijn. Maar de werkzaamheid is wisselend en beperkt.(2)
'Melatoninesupplementen zijn zeker geen wondermiddel'
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Wat als je melatonine geeft aan kindjes zonder een neurologische aandoening? Enkele studies wijzen op een heel bescheiden effect.
Een overzichtsonderzoek bekeek acht gecontroleerde studies met meer dan vierhonderd kinderen van vijf tot twintig jaar met chronische slapeloosheid, die verder wel gezond waren. De studie vond een mogelijk positief effect van melatonine: de kinderen sliepen iets sneller in (hooguit twintig minuten) en sliepen een halfuurtje langer.(3) Maar het bewijs hiervoor is heel zwak, zo meldden de auteurs van het overzichtsonderzoek.
Een Europese consensustekst van kinderartsen(4) stelt dat melatonine geprobeerd kan worden als het echt niet anders kan en de ouders al alles hebben geprobeerd om met goede slaaphygiëne hun kind beter te doen slapen. Het moet dan wel een lage dosis zijn (0,5 mg een halfuur tot een uur voor bedtijd) en uit veiligheidsoverwegingen geeft men het beter niet aan kinderen jonger dan twee jaar.
Conclusie
Onderbroken nachten zijn erg vervelend voor ouders van kleine kinderen. Een goede slaaphygiëne, met regelmaat, rust, een donkere kamer … en veel geduld, is de beste aanpak. Help dat allemaal niet? Dan kan men melatoninesupplementen voor een korte tijd proberen, maar het is zeker geen wondermiddel. Gebruik het niet onder de leeftijd van twee jaar. De veiligheid is dan niet gegarandeerd, door gebrek aan onderzoek.
Referenties:
1. Bron: vraag van een kinderarts
2. BCFI. Melatonine bij kinderen met slapeloosheid? Folia Pharmacotherapeutica april 2021.
3. Edemann-Callesen H, Andersen H, Ussing A et al. Use of melatonin in children and adolescents with idiopathic chronic insomnia: a systematic review, meta-analysis, and clinical recommendation. EClinicalMedicine 2023;61:102048. doi: 10.1016/j.eclinm.2023.102048.
4. Bruni O, Breda M, Nobill L et al. European expert guidance on management of sleep onset insomnia and melatonin use in typically developing children. Eur J Pediatrics 2024;183:2955-2964.
In opdracht van de Vlaamse Gemeenschap ontwikkelde het Centrum voor Evidence-Based Medicine (Cebam) de onafhankelijke website Gezondheid en Wetenschap. De initiatiefnemers menen dat er nood is aan een onpartijdige, betrouwbare en toegankelijke informatiebron over gezondheid, gebaseerd op degelijk wetenschappelijk onderzoek of Evidence-Based Medicine (EBM). Voortaan verschijnt er elke maand een Factcheck in Artsenkrant. Hebt u een vraag die u Gezondheid en Wetenschap wil laten factchecken, dan kan u die sturen naar fic@pmg.be. Wij bezorgen de vraag aan Gezondheid en Wetenschap. Het resultaat van de factcheck leest u later in Artsenkrant.