"Zodra ik met mijn schaatsen op het ijs sta, kan ik het werk even loslaten"

PORTRET De Nederlandse arts dr. Eline Cox combineert haar veeleisende baan op de intensieve zorgen (UMC Utrecht) met topsport. De arts is naast haar voltijdse baan in het ziekenhuis namelijk ook regelmatig te vinden op het ijs, waar ze op hoog niveau aan marathonschaatsen doet.

De schaatssport ziet diep in de familie van dr. Cox. Haar opa, moeder, ooms, tantes, zussen, neven en nichten; allemaal delen ze de liefde voor de oer-Hollandse sport. “Op die manier ben ik er van jongs af aan ingerold. Zodra het vriest raakt onze hele familie in een soort schaatskoorts. Alles wordt dan losgelaten om samen op het ijs te staan”, zegt de arts met een glimlach.

Die gedeelde passie heeft ervoor gezorgd dat Cox al van kleins af aan op het ijs stond. “Op de middelbare school deed ik aan langebaanschaatsen. Tijdens mijn studie geneeskunde heb ik het schaatsen een aantal jaren op pauze gezet, maar tijdens mijn coschappen (In Nederland duidt men de stages aan als coschappen, n.v.d.r.) heb ik het schaatsen weer opgepakt. Ditmaal niet als langebaanschaatser, maar als marathonschaatser.”

De schaatssport is ruwweg in twee disciplines te verdelen: het langebaanschaatsen en het marathonschaatsen. Waar het langebaanschaatsen draait om als schaatser een zo snel mogelijke tijd neer te zetten, is het marathonschaatsen meer een teamsport. Het zijn zware wedstrijden die door teams van vier rijders worden gereden en soms afstanden hebben van honderd of zelfs tweehonderd kilometer. Het doel is om als groep één van de teamleden als eerste over de finish te krijgen.

Schaatsende medici

Het team waarvoor Cox uitkomt, schaatsteam Turner, bestaat volledig uit rijdsters met een medische achtergrond. “We kenden elkaar al van onze studie en schaatsten toen al op hoog niveau, maar merkten dat de combinatie met ons werk moeilijk was. We konden niet altijd voldoen aan de verplichtingen van reguliere wedstrijdteams, en hebben daarom besloten zelf een team op te richten”, zegt Cox. “Omdat we allemaal dezelfde achtergrond hebben, is er onderling veel begrip als iemand een keer een nacht- of weekenddienst heeft en niet kan deelnemen. Daarom hebben we ook een vijfde, reserverijdster.”

De IC-arts merkt daarnaast op dat veel vaardigheden uit het werkveld overdraagbaar zijn naar het marathonschaatsen. “Als team kunnen we snel en helder problemen bespreken, de tactiek in het heetst van de strijd bijsturen en het hoofd koel houden. Die vaardigheden, die we tijdens onze carrière verder hebben ontwikkeld, zijn zowel op het ijs als in het ziekenhuis een duidelijke troef.”

“Omgekeerd zorgt de sport er ook voor dat ik me energieker en fitter voel, wat helpt bij het schakelen tussen verschillende diensten en bij het herstel na nacht- of avondshifts. Zodra ik met mijn schaatsen op het ijs sta, ben ik echt met iets totaal anders bezig en kan ik het werk even loslaten. De dagen in het ziekenhuis kunnen zwaar zijn. Schaatsen is voor mij een belangrijke uitlaatklep om mijn hoofd leeg te maken.”

'Precies omdat het zo zwaar en uitdagend is, vind ik die lange wedstrijden zo mooi'

Elfstedentocht

En de ultieme droom van de arts? Het rijden van de Friese Elfstedentocht. Die werd voor het laatst in 1997 georganiseerd en is voor veel schaatsers het summum van de sport. Maar omdat de Friese meren ’s winters allang niet meer dichtvriezen, wordt jaarlijks een alternatieve tocht georganiseerd op de Oostenrijkse Weissensee; een parcours van ruim tweehonderd kilometer. Mentale weerbaarheid en doorzettingsvermogen blijken daarbij onmisbaar te zijn.

“Over zo’n grote afstand zijn we meestal zes tot zeven uur onderweg. Tijdens de wedstrijd vraag je jezelf voortdurend af, ‘hoe ga ik dit volhouden?’. En juist dat aspect van de sport vind ik het mooiste: gefocust blijven en doorzetten”, zegt Cox. “Zowel ons werk in het ziekenhuis als onze opleiding geneeskunde helpen daarbij, namelijk jarenlang hard werken en volhouden. We zijn gewend om langdurig gefocust te blijven en door te zetten. Precies omdat het zo zwaar en uitdagend is, vind ik die lange wedstrijden zo mooi.”

Naast haar schaatscarrière werkt Cox ook verder aan haar medische loopbaan. Later dit jaar start ze met de opleiding anesthesiologie, die ze hoopt te combineren met intensieve geneeskunde. “Daarnaast vind ik de combinatie van klinisch werk met onderwijs en onderzoek heel interessant. Ik geef graag les en wil studenten enthousiasmeren voor het vak. Idealiter wil ik die drie elementen in de toekomst combineren.”

Cox verklapt met een knipoog dat ze, ondanks haar 28 jaar, op een bepaalde manier toch al aan de Elfstedentocht heeft deelgenomen. “Toen mijn moeder één maand zwanger was van mij, reed ze samen met mijn opa en oom de laatste Elfstedentocht in 1997. We maken er wel eens een grapje over dat ik hem dus ook al een beetje heb mee-geschaatst. Ik hoop echt dat het nog eens zo hard gaat vriezen dat het ervan komt”, besluit ze.

Later deze maand vertrekt Cox met haar team naar het Zweedse Luleå, waar een marathon wordt gereden op zee-ijs.