Fiches sturen dialoog over terugkeer naar het werk
Leidraad voor werkhervatting
Bijna tien jaar nadat toenmalig minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) de vraag lanceerde om een referentiekader uit te werken voor de duur van arbeidsongeschiktheid, lanceert het Nationaal College voor Socialeverzekeringsgeneeskunde inzake Arbeidsongeschiktheid (NCSVG) een reeks fiches die artsen moet ondersteunen in de evaluatie van de terugkeer naar werk.
De problematiek van de langdurig zieken beheerst nu al enkele maanden het publieke debat. Nochtans is het geen thema dat pas sinds kort op de politieke agenda staat. Reeds in 2017 lanceerde Maggie De Block (toen Open VLD, nu Anders) de vraag om een referentiekader uit te werken waarin bepaald werd wat de optimale duur van arbeidsongeschiktheid is voor een aantal aandoeningen.
Frank Vandenbroucke (Vooruit), haar opvolger als minister van Volksgezondheid, stuurde de vraag in een iets andere richting en stelde voor een oplossingsgerichte aanpak te ontwikkelen voor gesprekken over het herstel van de patiënt en diens terugkeer naar het werk. Dat resulteerde in 2022 in een eerste reeks van negen fiches, ontwikkeld in samenwerking met Domus Medica en SSMG, de Franstalige wetenschappelijke vereniging van huisartsen.
De fiches vertrekken steeds vanuit het principe dat elke beslissing rond arbeidsongeschiktheid geïndividualiseerd moet worden
Twintig nieuwe fiches
De fiches behandelden burn-out, aanpassingsstoornissen, milde depressieve episode, carpaaltunnelsyndroom, 'rotator cuff'-scheur, knieprothese, aspecifieke lage rugpijn, borstkanker en acuut myocardinfarct.
Aan deze oorspronkelijke negen fiches worden nu twintig(*) nieuwe fiches toegevoegd, uitgewerkt door prof. Lode Godderis samen met Domus Medica en SSMG. De fiches vertrekken steeds vanuit het principe dat elke beslissing rond arbeidsongeschiktheid geïndividualiseerd moet worden en dat herstel hand in hand kan gaan met de terugkeer naar werk.
Frank Vandenbroucke herhaalde al vaak dat hij werk of terugkeer naar het werk ziet als onderdeel van het genezingsproces. Om dit te doen slagen, moeten de mogelijkheden van de patiënt regelmatig worden geëvalueerd en dient er aandacht te zijn voor werkaanpassingen en tijdelijke of definitieve heroriëntatie.
“Niemand staat dichter bij de patiënt dan de behandelend arts”, zegt Frank Vandenbroucke. “Net daarom vind ik het belangrijk dat we hen ondersteunen met instrumenten die hun rol versterken in plaats van ze over te nemen. Deze fiches doen precies dat: ze leggen niets op, maar bieden inspiratie en een onderbouwd kader om samen met de patiënt te bekijken hoe herstel en werk hand in hand kunnen gaan. Zo maken we van elk consult een kans om echt het verschil te maken.”
Kwaliteit van de arts-patiëntdialoog
“Met deze nieuwe reeks fiches versterken we de kwaliteit van de arts-patiëntdialoog en bouwen we verder aan een duurzame, werkbare en mensgerichte re-integratiepraktijk”, vult dr. Alex Peltier, voorzitter van de werkgroep, aan.
De fiches ondersteunen huisartsen zowel bij de dialoog met de patiënt als bij de beslissing over de duur van de arbeidsongeschiktheid en de eventuele terugkeer naar het werk. Aan de hand van de fiches kunnen arts en patiënt samen een onderbouwde beslissing nemen die gebaseerd is op medische, psychosociale en werkgerelateerde factoren. De fiches bieden geen bindende voorschriften, maar helpen om een uitgebreid gesprek te voeren. Of een arts de fiches al dan niet gebruikt, hangt af van de inschatting van de arts. Het gebruik ervan wordt niet verplicht.
Migraine
We nemen even de fiche over migraine om de werking van de fiches uit te leggen. De fiche start met een luik medische informatie, waarin wordt uitgelegd wat migraine is, welke symptomen op de ziekte wijzen en welke alarmsymptomen de huisarts ertoe moeten brengen de patiënt naar een specialist door te verwijzen.
Het tweede luik staat in het teken van het hersteltraject: behandeling, preventieve maatregelen en een overzicht van externe factoren die bekend staan als trigger voor migraineaanvallen. Onder de noemer ‘terug-naar-werktraject’ wordt nagegaan hoe de terugkeer naar het werk samen met de arbeidsarts kan worden aangepakt.
Het laatste luik – dat waarschijnlijk politiek en publieke opinie het meest interesseert – geeft een overzicht van de ‘referentieduurtijden voor werkonderbreking’. Bij licht tot matige, episodische migraine geldt een minimaal ziekteverlof van nul dagen, een optimale duur van één tot twee dagen en een maximum van drie dagen. Bij frequente migraine is dat respectievelijk één dag, drie tot vijf dagen en zeven dagen. Is er sprake van ernstige chronische migraine onder behandeling dan stelt de fiche een minimaal ziekteverlof van vijf dagen voor, een optimaal van tien tot twintig dagen en een maximum van dertig dagen.
Elke fiche wordt afgesloten met een uitgebreide bibliografie.
(*) Algoneurodystrophy, angst- en paniekstoornissen, astma, cervicale pijn, COPD, CVS, diabetes type 1, epicondylitis lateralis, epilepsie, fibromyalgie, IBD, ligamentletsel van de knie, migraine, multiple sclerose, obsessieve-compulsieve stoornis, polyartritis, specifieke fobieën, syndroom van Ehlers-Danlos, heupprothese en lumbale artrodese.