Nieuwigheden vanaf 1 juni
Meer middelen voor preventie
Traditioneel is 1 juni een datum waarop er een en ander verandert. Dat is dit jaar niet anders. Een kort overzicht.
Screening op SCID
Vanaf 1 juni zullen pasgeborenen ook gescreend worden op de levensbedreigende immuunziekte SCID (Severe Combined Immunodeficiency). Met de hielprik worden pasgeborenen nu al getest op de aanwezigheid van achttien zeldzame, aangeboren ziektes. Oorspronkelijk zou er al vanaf 2023 gescreend worden op SCID, maar die uitbreiding werd verschillende keren uitgesteld.
Severe Combined Immunodeficiency of SCID is een ernstige immuunstoornis, waardoor kleine kindjes door infecties jong kunnen overlijden. De screening via een hielprik is niet verplicht, maar meer dan 99 procent van de pasgeborenen krijgt de hielprik.
Het bloed van de hielprik wordt nu reeds getest op achttien ziektes: veertien erfelijke stofwisselingsziektes, mucoviscidose, een aangeboren spierziekte en twee hormoonziektes. Al die ziektes zijn zeldzaam, maar te behandelen. Bij de geboorte zijn ze al aanwezig, maar niet zichtbaar. Hoe langer met behandeling gewacht wordt, hoe erger de schade.
Ziektepensioen
Vanaf 1 juni worden ambtenaren aangesloten bij de ziekte- en invaliditeitsverzekering, in plaats van bij het ziektepensioen. De vorige federale regering besliste de nieuwe instroom in het systeem stop te zetten. De beslissing zorgt ervoor dat vastbenoemde ambtenaren die uitvallen door langdurige ziekte, niet langer definitief - alleen nog tijdelijk - op medisch pensioen gestuurd kunnen worden.
Het ging toen om 2.000 à 4.000 mensen per jaar, van wie er ongeveer duizend jonger waren dan 50 jaar. Zij vielen terug op een beperkt ziektepensioen en wilden in veel gevallen het werk wel nog deels hervatten, maar mochten dat niet.
Door de nieuwe instroom stop te zetten, wil de regering het stelsel op termijn volledig laten uitdoven. In de plaats wordt er voor federale ambtenaren overgestapt op een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit zoals in de private sector.
Volgens cijfers van CD&V-parlementslid Nahima Lanjri zitten 86.911 ambtenaren dit jaar in definitief ziektepensioen. Vorig jaar ging het om 87.806 ambtenaren, met een kostprijs van 2,5 miljard euro per jaar. In 2024 stroomden er nog 2.881 mensen in het systeem, onder wie ook jonge ambtenaren. Daarnaast zaten begin 2025 nog 234 mensen in tijdelijk ziektepensioen, goed voor meer dan 6 miljoen euro per jaar.
HPV-vaccin ruimer terugbetaald
De terugbetaling van het HPV-vaccin Gardasil 9, dat kan beschermen tegen onder meer baarmoederhalskanker, wordt uitgebreid. Vanaf 1 juni geldt de terugbetaling tot 30 jaar. HPV is naar schatting verantwoordelijk voor ongeveer vijf procent van alle kankers.
Het vaccin Gardasil 9 wordt nu al terugbetaald voor jongeren van 12 tot 18 jaar, vanaf 1 juni komen daar de jongvolwassenen tussen 19 en 30 jaar bij die nog niet eerder werden gevaccineerd. Voor hoogrisicogroepen, zoals hiv-patiënten, patiënten na een stamceltransplantatie en patiënten voor een orgaantransplantatie, geldt de terugbetaling tot 45 jaar.
Het vaccin kost ruim 120 euro en er zijn drie dosissen van nodig. Dankzij de terugbetaling betaalt de patiënt maar 12,8 euro per prik. Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) verwacht dat door de uitbreiding er elk jaar zowat 60.000 bijkomende vaccins gezet zullen worden. Hij voorziet daarvoor ongeveer 6 miljoen euro.
Neutrale verpakking voor tabakswaren
Vanaf 1 juni moeten alle tabakswaren en kruidenrookproducten die op de markt worden gebracht, in een neutrale verpakking zijn. Dat moet helpen om de producten minder aantrekkelijk te maken, vooral voor kinderen en jongeren.
Neutrale verpakkingen zijn al een tijd de regel voor sigaretten, roltabak, waterpijptabak en enkele andere producten. De verpakking moet een neutrale achtergrondkleur hebben en er mogen geen logo's, opvallende kleuren of merksymbolen op staan. Er zijn ook beperkingen voor het vermelden van de merknaam.
Vanaf juni gelden de regels ook voor onder andere sigaren, cigarillo's, pijptabak, apparaten (zoals pijpen, waterpijpen en toestellen om CBD te roken), vloeitjes, filters en hulzen. In de winkel kunnen wel nog enkele maanden producten in niet-neutrale verpakkingen liggen. Voor handelaars is er immers een overgangsperiode.
"Het doel van de invoering van neutrale verpakkingen is om de producten minder aantrekkelijk te maken, vooral voor kinderen en jongeren", zegt de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Door de sobere en uniforme vormgeving, verdwijnt het imago dat merken via hun verpakkingen proberen op te bouwen. Tegelijkertijd krijgen de gezondheidswaarschuwingen op de verpakkingen meer aandacht, waardoor hun effectiviteit toeneemt.