De achterhaalde nomenclatuur is een systeemfout in de zorg
De verouderde nomenclatuur houdt achterhaalde praktijken in stand en remt innovatie af. Dat probleem speelt in veel meer domeinen dan de behandeling van lagerugpijn. En daar betaalt de patiënt uiteindelijk de prijs voor.
Mark De Ridder, ceo UZ Brussel
Wanneer patiënten schade oplopen door zorg die hen had moeten helpen, moeten we durven kijken naar wat beter kan en moet. Bij individuele zorgverleners en instellingen, maar ook in het systeem dat zorg mee stuurt.
In de huidige discussie moeten we dus óók durven spreken over een systeemfout: onze achterhaalde nomenclatuur.
Waarom betalen we überhaupt nog behandelingen terug waarvan is aangetoond dat ze weinig of geen meerwaarde bieden?
De nomenclatuur, het systeem dat bepaalt wat het RIZIV terugbetaalt, is verouderd. Politiek wordt al decennialang gesproken over een hervorming en sinds enkele jaren wordt daar ook effectief aan gewerkt. Alleen krijgt dat debat weinig publieke aandacht, omdat het technisch en complex lijkt.
Ons zorgsysteem moet niet belonen dát er iets gebeurt, maar dat de patiënt de juiste zorg krijgt.
De impact is nochtans allesbehalve theoretisch.
De verouderde nomenclatuur houdt achterhaalde praktijken in stand en remt innovatie af. Dat probleem speelt in veel meer domeinen dan de behandeling van lagerugpijn. En daar betaalt uiteindelijk de patiënt voor: door zorg die soms te lang blijft bestaan en door betere zorg die te traag toegankelijk wordt.
Binnen mijn eigen specialisatie, de radiotherapie, denk ik bijvoorbeeld aan intensiteitsgemoduleerde radiotherapie of IMRT. Die inmiddels klassieke behandeling wordt vandaag nog steeds op dezelfde manier vergoed als recentere, complexere behandelingen zoals online MRI-gestuurde radiotherapie. Zelfs al leveren die recentere behandelingen betere resultaten op voor de patiënt.
Ook de onderwaardering van intellectuele aktes ten opzichte van technische prestaties binnen de nomenclatuur speelt een rol. Uitleggen aan een patiënt die al lang met pijn of onzekerheid leeft waarom een ingreep of behandeling niet aangewezen is, vraagt expertise, nuance en vaak ook overtuigingskracht.
Alleen waardeert ons systeem technische handelingen vaak sterker dan de tijd die nodig is om samen tot een juiste zorgbeslissing te komen.
Tel daarbij dat patiënten die al lang pijn hebben soms begrijpelijkerwijs aandringen op een ingreep of behandeling, omdat niets doen voor hen niet als zorg aanvoelt. Dan wordt duidelijk welke dynamieken onderhuids meespelen.
Jarenlang is de nomenclatuur uitgebouwd als een koterij, code na code, met als gevolg een onontwarbare kluwen.
Als we het echt menen met de hervorming, moeten we evolueren naar een moderne nomenclatuur die de juiste prikkels geeft: sneller stoppen met vergoeden van wat niet werkt en sneller toegang geven tot wat wél werkt, met meer focus op uitkomsten voor de patiënt dan op prestaties.
De kern is helder: ons zorgsysteem moet niet belonen dát er iets gebeurt, maar dat de patiënt de juiste zorg krijgt.
