Wetsvoorstel wil limiet voor aantal bloeddonaties verhogen

Volksvertegenwoordigers Anthony Dufrane c.s. (MR) hebben een wetsvoorstel ingediend tot wijziging van de wet van 5 juli 1994 betreffende bloed en bloedderivaten van menselijke oorsprong, teneinde het maximale aantal bloeddonaties per jaar te verhogen.

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

België kampt al jaren met een aanhoudend tekort aan bloed, dat nog verergerd werd door de covidpandemie. Die leidde tot een aanzienlijke daling van het aantal vaste donoren en bloedafnames, waardoor operaties soms moeten worden uitgesteld.

Dit wetsvoorstel beoogt het maximale aantal volbloeddonaties per jaar te verhogen van vier naar zes, met inachtneming van een periode van minimum acht weken tussen twee afnames, in overeenstemming met de internationale goede praktijken en recente wetenschappelijke gegevens.

Wijziging artikel 17 Bloedwet

Daarom wordt voorgesteld artikel 17 van de wet van 5 juli 1994 betreffende bloed en bloedderivaten van menselijke oorsprong (Bloedwet) te wijzigen. Dat artikel bepaalt momenteel dat in België maximaal vier volbloeddonaties per jaar zijn toegestaan, met een minimale periode van twee maanden tussen elke donatie.

Die beperking, die werd ingevoerd om de bloeddonaties in goede banen te leiden, lijkt vandaag, samen met andere factoren, bij te dragen tot een terugkerend tekort aan bloedzakjes. Daardoor komt voor veel patiënten de zorgcontinuïteit in het gedrang.

In artikel 17, § 2 van de Bloedwet wordt in het eerste lid de derde zin vervangen door de volgende zin: ‘Tussen twee bloedafnames moeten ten minste acht weken verlopen en het aantal afnames per donor mag niet meer dan zes per jaar bedragen.’

Verantwoordelijkheid van de arts

Voorts wordt het tweede lid van artikel 17 Bloedwet aangevuld met de volgende bepaling: ‘In bepaalde bijzondere gevallen, onder meer voor de in artikel 11/1 vermelde personen, valt elke donatie na de vierde jaarlijkse donatie onder de verantwoordelijkheid van de arts’.

Dat artikel 11/1 luidt als volgt: ‘Zonder afwijking van de uitsluitingscriteria voor donoren van volbloed en bloedbestanddelen, kan de afneming worden verricht bij asymptomatische dragers van HFE-mutaties en bij personen die lijden aan erfelijke hemochromatose zodra deze zich in de onderhoudsfase bevinden op voorwaarde dat de afneming plaatsvindt in samenwerking met de behandelende arts onder de vorm van een medisch rapport met betrekking tot de ijzerstapeling bij de eerste afneming en een, minstens jaarlijks, opvolgrapport’.

Het voorgestelde artikel verzekert dat de donoren niet worden blootgesteld aan onaanvaardbare risico’s en dat de bloedproducten voldoen aan de kwaliteits‑ en veiligheidsvereisten.